recensie PhotoQ

terug

Een wervelstorm aan fotografische ideeën - recensie H. Aarsman

En durf bijzondere foto's te maken

Als je kinderen van vier een camera in handen drukt, gaan ze foto's maken, heel eigenzinnig, heel authentiek. Alles is nieuw en vrij, fotoregeltjes kennen ze niet. In de onderwerpen niet, in de techniek niet, in het aantal niet. Twintig keer dezelfde foto van hun speelgoedbeer. Tien keer de televisie als hun favoriete programma op staat. De benen van hun moeder, hun autootjes langs de drempel van hun slaapkamerdeur geparkeerd.

Dan worden ze acht, negen, tien. Er voltrekt zich een verandering. Ze worden zich bewust dat er een mensenwereld is buiten de mensen die ze kennen. Die mensenwereld heeft normen en waarden. Keurt dingen af, vindt dingen stoer, mooi, stom. Ze willen gezien worden door die wereld, erkenning willen ze, waardering.

Als ze dan een camera in handen krijgen, kijken ze niet meer om zich heen waar ze een foto van willen. Ze gaan er niet voor staan en drukken op de knop zonder al te veel na te denken. Ze kijken naar wat een mooie foto op zou kunnen leveren. Ze vragen zich af hoe ze die foto het best kunnen maken. Dat is iets fundamenteel anders. Ze willen foto's maken die niet zij, maar anderen mooi vinden. Dat loopt gelijk op met wat ze zelf mooi vinden. Beide processen gaan hand in hand.

Marije van der Hoeven is een fotografe die veel met kinderen werkt. Alles wat ze doet is erop gericht om hun oorspronkelijke kijkvrijheid opnieuw aan te boren. Dúrf bijzondere foto's te maken, houdt ze kinderen voor. Ze komt met een arsenaal aan ideeën en plannen aan om de kijkspieren van de kinderen weer los te maken. Het lukt haar. De mensenwereld heeft kinderen van die leeftijd nog niet helemaal in de greep. Iedere keer dat ze op scholen met kinderen aan de slag gaat, steekt er een wervelstorm van fotografische originaliteit op.

In 'Foto! Durf bijzondere foto's te maken' bespreekt ze voorbeeld na voorbeeld van foto's die verrassen, foto's die buiten de bekende paden treden. En in foto's waarvan we dachten dat er niets aan was, wijst ze aan wat we over het hoofd zien. Haar teksten zijn net zo verrassend als de foto's die ze laat zien.

Een boek voor kinderen, maar ook voor volwassenen die een duwtje in de rug kunnen gebruiken om buiten de stippellijntjes van de fotografie te kleuren. Het kan zijn dat ik die ene technische tip die erin staat over het hoofd heb gezien, maar voor zover ik heb gelezen: geen technische tip te bekennen. Alles gaat over ideeën, kijken, beleven, intensiveren, loslaten, oppakken.

Breng alle boeken in de kast die over fotografie gaan naar De Slegte. Die camera's kunnen tegenwoordig alles. En mocht er wat fout gaan, zie je dat meteen op je scherm. Koop Marije's boek met het geld dat je van De Slegte krijgt. Een wereld zal voor je opengaan. Het is een geestverruimend cadeau.